De uitstap van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie zal zich ook laten voelen voor de Vlaamse land- en tuinbouw. Ons land is extra kwetsbaar voor de brexit door de sterke prestaties van de Belgische exporteurs op de Britse markten en door onze bij uitstek open economie.
Op 23 juni 2016 koos 52 procent van de Britten voor een uittreding uit de Europese Unie. Op korte termijn heeft de brexit gevolgen voor de buitenlandse handel, de financiële markten en de grondstoffenmarkten. Zo zorgde de depreciatie van het Britse pond er al voor dat Britten meer moeten betalen voor eenzelfde hoeveelheid geïmporteerde goederen, wat een rem is op de export naar het Verenigd Koninkrijk. Op langere termijn is het afwachten op de uitkomst van de brexit-onderhandelingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Op 30 maart 2019 zal het land niet langer deel uitmaken van de interne markt.
Vierde exportmarkt
Voor België is het Verenigd Koninkrijk met 8 procent de vierde belangrijkste Europese exportmarkt na Duitsland, Frankrijk en Nederland. Voor de voedingsproducten is de export naar het Verenigd Koninkrijk goed voor 10 procent van de totale uitvoer. De voedingsindustrie staat als economische sector op de vijfde plaats als het gaat om de uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk. Ook na de brexit blijven er voor de Vlaamse voedingssector over het Kanaal kansen weggelegd, aangezien het land sterk afhankelijk blijft van de invoer van voedingsproducten.
België exporteert voor 3,5 miljard euro aan agrarische producten naar het Verenigd Koninkrijk. Agrarische producten omvatten ook verwerkte producten, niet-voedingsproducten van agrarische oorsprong, agro-industriële producten zoals meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en landbouwmachines, visserijproducten … Circa 80% van de exportwaarde wordt gerealiseerd door verwerkte producten. Binnen de land- en tuinbouw valt op dat de zuivelsector, de aardappelsector, de (diepvries)groente-industrie en de vleessector een relatief groot belang hebben in de export. Bij de versproducten wordt een kwart van de exportwaarde van de aardbeien die binnen de EU uitgevoerd worden, in het Verenigd Koninkrijk gerealiseerd.
Gevolgen voor zuivel
De export van zuivel naar het VK bedraagt 8,4 procent van de Belgische export van zuivelproducten. Hiermee is het VK de 5de exportmarkt voor de Belgische zuivelindustrie. Met bijna 40 procent van de uitvoerwaarde zijn kazen het belangrijkste Belgische exportproduct naar het VK. Het betreft hier voornamelijk smeltkaas en
mozzarella. Het aandeel van het VK in de export is hoog voor smeltkaas (33,2 procent) en melkdranken waarbij we de recentste jaren net boven 30 procent uitkomen.
Als er geen specifiek vrijhandelsakkoord afgesloten zou worden tussen het VK en de EU, en men
terugvalt op de WTO verplichtingen, zou dat sterk ten nadele zijn van de Europese zuivelindustrie en
zou dit kunnen leiden tot invoertarieven van in totaal 112 miljoen EUR. Momenteel geldt een gemiddeld
invoertarief van ruim 40 procent voor melk en zuivelproducten geïmporteerd vanuit derde landen.
Beleid en politiek
De brexit heeft ook gevolgen voor het EU-beleid. Door het wegvallen van de Britse bijdragen aan de Europese fondsen heerst onzekerheid over de herverdeling van de financiële middelen. Voorts verliest Vlaanderen een belangrijke partner in het beleid rond onderzoek en innovatie. De brexit zal ook gevolgen hebben voor politieke keuzes bij de toekomstige richting van het gemeenschappelijke landbouwbeleid na 2020.
Voor het volledige rapport klik Gevolgen van de brexit voor de Vlaamse land- en tuinbouw
Bron: Departement Landbouw en Visserij – 13 februari 2018
Gevolgen brexit voor Vlaamse landbouw bestudeerd
