In mei 2025 liep het negentiende werkjaar van het paratuberculose-monitoringsprogramma af. Maar liefst 87% van de bedrijven die een screening lieten uitvoeren, behaalde een A-niveau. Dit is de hoogste score van de afgelopen 5 werkjaren, wat bewijst dat volgehouden inzet loont en dat melkveehouders er steeds beter in slagen om het risico op een besmetting met paratuberculose te beperken.
Ter vergelijking: 5 jaar geleden lag dat percentage nog op 83,80%. We delen graag de resultaten van het afgelopen werkjaar.
Resultaten van dit werkjaar
Het paratuberculoseprogramma ondersteunt melkveehouders bij de bestrijding van paratuberculose. Hoewel deelname aan het programma niet verplicht is, blijft de deelnamegraad stabiel op ongeveer 95%. In totaal namen 3.065 melkveehouders deel aan het programma. Daarvan moesten er het voorbije werkjaar 1.842 (zo’n 60%) een screening uitvoeren.
Standaardonderzoek: via bloed of melk
Met een onderzoek van serum of melk wordt nagegaan of een dier antistoffen tegen paratuberculose heeft, wat wijst op contact met de bacterie. In het afgelopen werkjaar koos iets meer dan de helft van de veehouders voor een bemonstering via de dierenarts (bloed of melk), bij de overige veehouders gebeurde de bemonstering via MPR. Uit de resultaten bleek dat bijna 98% van alle ingezonden bloed- en melkmonsters negatief was. Dat betekent dat bij deze dieren geen aanwijzingen zijn gevonden voor paratuberculose.
Bijkomend onderzoek: via mest
Wanneer bloed- of melkonderzoek een positief resultaat oplevert, kan men ervoor kiezen om na te gaan of het dier de bacterie actief uitscheidt (en dus een acuut gevaar vormt voor de andere aanwezige dieren). Dat gebeurt via een mestonderzoek. In het voorbije werkjaar werden 1.086 mestmonsters ingestuurd, afkomstig van 531 bedrijven. Van alle onderzochte monsters bleek 89,4% negatief.
Overzicht van opvolgingsniveaus
De verdeling van opvolgingsniveaus voor alle bedrijven die vorig werkjaar een screening lieten uitvoeren is als volgt:
- A-niveau: 1602 bedrijven – 87%
- B-niveau: 116 bedrijven – 6,3%
- C-niveau: 124 bedrijven – 6,7%
Wat betekenen de niveaus?
Bedrijven met een A-niveau hebben een laag risico op de aanwezigheid van ziektekiemen in de melk omdat er geen of een beperkt aantal positieve dieren werden teruggevonden die binnen de korte opruimingsperiode werden afgevoerd. Deze bedrijven worden om de 2 jaar serologisch gescreend, en kunnen genieten van een financiële tussenkomst van het Sanitair Fonds.
Bedrijven met een B-niveau hebben eerder een gematigd risico op de aanwezigheid van ziektekiemen in de melk omdat de positieve dieren die werden teruggevonden binnen de algemene opruimingsperiode werden afgevoerd. Deze bedrijven worden jaarlijks serologisch gescreend. Net als de bedrijven met een A-niveau kunnen deze genieten van een financiële tussenkomst van het Sanitair Fonds.
Bedrijven met een C-niveau hebben een ongekend of een hoger risico op de aanwezigheid van ziektekiemen in de melk. Op deze bedrijven zijn onvoldoende onderzoeken uitgevoerd en/of positieve dieren zijn niet of te laat van het bedrijf verwijderd. Deze bedrijven worden jaarlijks serologisch gescreend, maar kunnen geen beroep doen op de financiële steun van het Sanitair Fonds.
Wat bepaalt een succesvolle aanpak?
Aangepaste bioveiligheidsmaatregelen en een optimaal bedrijfsmanagement zijn cruciaal voor een succesvolle preventie en bestrijding van paratuberculose. Maak daarom optimaal gebruik van de paratuberculosescreenings en bespreek de onderzoeksresultaten altijd met de bedrijfsdierenarts. Samen bepaal je het beste plan van aanpak, met maatregelen die passen binnen jouw bedrijfsvoering.
Het aantal bedrijven dat jaar na jaar een A-niveau behaalt, groeit gestaag. In 5 jaar tijd steeg hun aandeel van 83,80% naar 87%. Deze bedrijven bewijzen dat volgehouden inzet loont. Bedrijven die consequent inzetten op bioveiligheid en opvolging, houden paratuberculose onder controle én genieten van de voordelen van een gezonde, goed presterende veestapel.
Bron: DGZ
