Voor het tweede jaar op rij toont het BelVetSAC-rapport een duidelijke daling van het antibioticagebruik in de diergeneeskunde in België. Het totale gebruik van antibiotica uitgedrukt in ton actieve substantie is tussen 2012 en 2013 met 6,6 gedaald. Ten opzichte van het referentiejaar 2011 werd – uitgedrukt in mg per kg geproduceerde biomassa – een totale reductie van 12,7 procent gerealiseerd, en dit verdeeld over de antibacteriële geneesmiddelen (13,3 procent) en de voormengsels voor gebruik in gemedicineerd voer (10,2 procent).
Deze gestadige daling sluit volledig aan bij de duurzame reductie die het kenniscentrum AMCRA beoogt voor de komende jaren. ‘Halveren van het totale antibioticagebruik in de Belgische diergeneeskunde tegen uiterlijk 2020’, zo luidt één van de 10 ambitieuze doelstellingen.
Ook voor de beoogde reductie tegen 2020 van 75 procent van de kritisch belangrijkste antibiotica voor de volksgezondheid is de toon gezet. In tegenstelling tot in 2011 is in 2013 het gebruik van de groep van de ‘rode’ antibiotica in de AMCRA formularia, gedaald met 17,4 procent. Dit is voornamelijk het gevolg van een substantiële reductie van het gebruik van flumequine.
Noemenswaardig is ook de daling van het gebruik van colistine in 2013 met 18,3 procent. Het AMCRA vermoed dat dit te maken heeft met het feit dat sinds september 2013 zinkoxide onder de vorm van gemedicineerd voormengsel mag gebruikt worden tegen speendiarree bij biggen. Naar verwachting zal het gebruik van zinkoxide aan farmacologische dosering het gebruik van antibiotica in 2014 nog verder doen afnemen.
“De positieve trend die de voorbije periode werd ingezet, motiveert om de inspanningen op vlak van sensibilisatie en begeleiding van veebedrijven verder aan te houden en om verder grensverleggend te werken”, aldus Prof. Dewulf, voorzitter van het AMCRA.
De varkenssector heeft reeds het voortouw genomen, want de sinds januari 2014 opgestarte registratie van het antibioticagebruik in de varkenssector zal er tegen einde 2014 toe leiden dat de eerste rapporten met antibioticagebruiksgegevens per diercategorie naar de individuele veebedrijven worden uitgestuurd. Binnenkort zal ook de registratie van het
gebruik in de pluimveesector op een meer gestructureerde manier worden aangepakt.
Bovendien moeten tegen 2016, zoals vooropgesteld in Visie 2020, het plan van de sectoren verenigd in AMCRA, datacollectiesystemen operationeel zijn voor alle landbouwhuisdieren (varkens, pluimvee, kalveren en rundvee). Daarnaast heeft de Orde der dierenartsen recentelijk initiatieven genomen om de praktijkdierenartsen te stimuleren in de richting van een duurzamer en meer onderbouwd gebruik van antibacteriële middelen. Op termijn zullen zowel veehouders als dierenartsen gebenchmarkt worden en zullen grootgebruikers en –verschaffers van antibiotica gericht begeleid kunnen worden naar een voorzichtiger gebruik van antibiotica, ‘alleen als het echt moet’.
De BelVetSac-studie is uitgevoerd door de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent (Eenheid voor Veterinaire Epidemiologie) in opdracht van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten.
