Slibextract afkomstig van FrieslandCampina wordt in Haarlo in de Gelderse Achterhoek ingezet als fosfaatmeststof. De afgelopen maand is de proef gestart waarbij gekeken wordt of en op welke manier het fosfaat uit het slib op de beste manier tot zijn recht komt om de snijmais een goede start te geven. De benodigde mechanisatie is ontwikkeld door Slootsmid Mesttechniek bv.
Voor een goede start heeft een maisgewas fosfaat nodig. Normaal gesproken wordt dit meegegeven als kunstmest via rijenbemesting bij inzaai. Dat zorgt dus voor aanvoer van fosfaat in de kringloop. In de Energie- en Grondstoffenfabriek van het Waterschap Rijn en IJssel in Zutphen wordt uit proceswater van FrieslandCampina zogenaamde Kaumera-gel gemaakt. Hierbij blijft een restproduct over: het slibextract.
Slibextract terug in de kringloop
Slibextract wordt normaal gesproken afgevoerd naar de verbrandingsoven. “Ons doel is dit afvalproduct weer terug te brengen in de kringloop”, vertelt Peter Laan, die vanuit zijn onderzoeksbureau FARO Advies onderzoek doet en projecten begeleidt op het gebied van een circulaire economie.
“Het slib is rijk aan fosfaat, calcium en organische stof. Dit kan in de landbouw prima tot zijn recht komen. Het product is gehygiëniseerd, vrij van organische microverontreinigingen, zware metalen en PFAS. Het zou jammer zijn als we daar niets mee doen en tegelijkertijd voedingsstoffen als fosfaat importeren.”
Proeven met slibextract in de maisteelt
Laan deed de afgelopen jaren een aantal kleinschalige proeven naar het effect van het slibextract in de maisteelt op Agro Innovatie Centrum De Marke in Hengelo (Gld.). De conclusie hieruit was dat het slib duidelijk positief effect heeft op de fosfaattoestand in de bodem en ook op de opbrengst.
Een positief effect op de kieming en ontwikkeling van het gewas werd echter (nog) niet waargenomen. “Dit komt waarschijnlijk doordat het fosfaat het zaad niet kon bereiken”, vertelt Laan. Om de introductie van het slibextract naderbij te brengen, wilde het waterschap Rijn en IJssel dat er een praktijkproef op grotere schaal werd gestart. Deze proef vroeg wel om een stuk mechanisatie en dit heeft Slootsmid Mesttechniek bv, ontwikkelaar en producent van bemestingsapparatuur, op zich genomen.
Slib tijdens het zaaien op maiszaad aanbrengen
Slootsmid Mesttechniek bouwde op een maiszaaimachine een speciale unit met een 250 liter-tank waarmee het slib tijdens het zaaien in de rij op het zaad wordt aangebracht. Zo komt het fosfaat zo dicht mogelijk bij het zaad te liggen. Gemeten wordt of dit effect heeft op de kieming en eerste groei van het gewas. Daarnaast ontwikkelde Slootsmid Mesttechniek de mechanisatie om het slib via drijfmest toe te dienen. Beide methodes zijn onlangs toegepast op een proefperceel van melkveehouder Arjan Prinsen in Haarlo. “We mikten op een gift van 1.643 kilogram slib per hectare, wat overeenkomt met tien kilogram fosfaat per hectare. Door omstandigheden bereikten we echter maar een kwart van deze gift”, vertelt Laan.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: FARO Advies, Peter Laan
