Het toasten van veldbonen kan de eiwitbestendigheid verhogen. Daardoor kan de koe de boon beter benutten. Een analyse van de kosten en baten geeft inzicht in de praktische en economische haalbaarheid van het on-farm toasten van veldbonen.
Bestendig ruw eiwit
Het aandeel bestendig ruw eiwit stijgt bij het toasten van veldbonen. Bestendig ruw eiwit is eiwit dat de pens passeert en beschikbaar komt voor opname in de dunne darm. Hierdoor stijgt ook het gehalte darmverteerbaar eiwit (DVE). Het gevolg hiervan is dat het percentage melkeiwit in de melk stijgt.
Analyses met pensincubaties op ILVO leverden de volgende resultaten op:
- Ongeveer 40 procent DVE-stijging door optimaal toasten,
- Aminozuren blijven grotendeels intact na het toasten,
- Te koud toasten leidt tot onderbenutting van het potentieel,
- Te warm toasten leidt tot overtoasten, met een dalende voederwaarde tot gevolg.
Vanuit financieel oogpunt bekeken
Om een duidelijk beeld te krijgen van de financiële rendabiliteit zijn vijf verschillende toasters met elkaar vergeleken. Daarbij is gezocht naar de optimale combinatie van temperatuur en doorlooptijd voor het toasten van veldbonen. Vervolgens zijn de getoaste bonen via pensincubaties bij gefistuleerde koeien op ILVO geanalyseerd.
Een gefistuleerde koe is een gezonde koe die is voorzien van een permanente opening in de linkerflank, die wordt afgesloten met een dop. Via deze opening kunnen onderzoekers de pensinhoud onderzoeken zonder dat de koe daarbij pijn ervaart. Met deze onderzoeksmethode kon de voederwaarde van de veldbonen, waaronder DVE en BRE, voor en na het toasten worden bepaald.
Voor de analyse van de kosten en baten en de rendabiliteitsberekeningen wordt een economische waarde toegekend aan de DVE-verhoging die door het toasten wordt behaald. Hiervoor kunnen agrarische ondernemers een rekentool gebruiken. Daarmee kunnen zij zelf een analyse maken van de kosten en baten. Dit is van belang, omdat de uitkomst voor elk agrarisch bedrijf sterk afhankelijk is van de eigen bedrijfsgegevens.
De rekentool gebruikt twee economische uitgangspunten voor de berekeningen. Ten eerste wordt de DVE-verhoging door het toasten van veldbonen vergeleken met de aankoop van alternatieve veevoeders. Ten tweede wordt gekeken naar de waarde van de extra melkproductie. Die zou potentieel kunnen worden behaald door de hogere DVE-waarde van de getoaste veldbonen ten opzichte van niet-getoaste veldbonen. De economische winst bestaat in dat geval uit de extra melkproductie.
Aandachtspunten bij aanschaf toaster
Uit bovenstaande informatie en de vergelijking van vijf toasters blijkt dat de aanschaf van een toaster voor agrarische ondernemers met voldoende eigen veldbonen een economisch interessante investering kan zijn. Bij de aanschaf van een toaster is het belangrijk om rekening te houden met de volgende punten:
- De grootte van de veestapel;
- De beschikbare arbeid;
- De beschikbare infrastructuur.
Bron: Inagro
Beeld: beeldarchief Prosu
