Lumpy skin disease (LSD)steekt deze zomer de kop weer op in Europa. Wat is de stand van zaken nu en wat kunt u doen om besmetting te voorkomen en snel te signaleren?
Op zaterdag 21 juni 2025 werd een eerste uitbraak van besmettelijke nodulaire dermatose of lumpy skin disease (LSD) bevestigd op een rundveebedrijf in Sardinië (Italië) . Vier dagen later werd een dier in Lombardije positief bevonden, zo’n 700 kilometer van de eerste haard. Nog 4 dagen later, op 29 juni, werd een haard bevestigd in Frankrijk op een melkveebedrijf in de Savoie.
Sindsdien werden er nog veel meer uitbraken bevestigd in Sardinië en in Savoie en Haute-Savoie voor Frankrijk. Alle runderen van de haarden werden geslacht. Een bewakingszone met een straal van 50 kilometer werd afgebakend rond de haarden. In deze gebieden is er een transportverbod voor runderen en werden maatregelen voor een verscherpt toezicht ingevoerd. In de 2 betrokken zones wordt de combinatie ‘ruiming van de haarden en vaccinatie van de runderen in de gereglementeerde zone’ sinds meer dan een maand toegepast. Voor Sardinië betreft dit het hele eiland.
Aantal besmettingen in Frankrijk
In Frankrijk zijn er tot 25 augustus 77 haarden (epidemiologische eenheden) verdeeld over 42 veehouderijen gevonden. De bewakingszone is sinds 23 juli onveranderd. Al 90 procent van de runderen in de bewakingszone is gevaccineerd. Dit ondanks de praktische uitdagingen, omdat veel dieren in de Alpen lopen. De verspreiding van het virus is nog niet volledig gestopt, maar wordt duidelijk vertraagd door de genomen maatregelen. Vroegtijdige detectie en melding blijven essentieel. Dit meldt het FAVV.
Hoe verspreiding voorkomen?
Het verbod op de verplaatsing van runderen vanuit de bewakingszones is nog steeds van toepassing. Aangezien LSD voornamelijk wordt overgedragen door stekende insecten, is het belangrijk te vermijden dat de insecten meereizen met de dieren. Dit geldt zowel voor commercieel als privé-vervoer. Reinigen en ontsmetten en behandelen met insecticiden van voertuigen die uit de bewakingszones komen of deze passeren, is een belangrijke maatregel.
Andere bioveiligheidsmaatregelen blijven van toepassing, waaronder isolatie bij aankoop en het gebruik van wegwerpnaalden, aldus het FAVV.
Wat te doen bij een verdenking?
Vroegtijdige detectie en melding zijn cruciaal om grotere problemen te voorkomen. In geval van een verdenking is het resultaat van het labonderzoek beschikbaar binnen 24 uur na ontvangst van het monster. Het FAVV biedt informatie voor dierenartsen voor het insturen van de juiste monsters.
Vaccinatiemogelijkheden
Wat vaccinatie betreft, zijn de bevoegde autoriteiten van verschillende lidstaten, waaronder België, op zoek naar de beste oplossing om, indien nodig, binnen een korte termijn over voldoende doses vaccins te beschikken. Er zijn momenteel 3 levende verzwakte vaccins op de wereldmarkt die de juiste virusstam bevatten. Dit betekent volgens het FAVV dat er al productielijnen bestaan en in bedrijf zijn, wat de levertijden verkort.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Michael Patching
