Roemenië verliest jaarlijks landbouwgrond doordat de grond verandert in een woestijn, vooral in het district Dolj, een gebied dat bekendstaat als de ‘Sahara van Oltenië’. Volgens de nieuwe minister van Milieu, Diana Buzoianu, zijn “meer dan 100.000 hectare al veranderd in woestijn of staan op het punt te worden gedegradeerd”. Met name in het zuiden van Roemenië vindt veel woestijnvorming plaats.
Een gespecialiseerd rapport schat het droge gebied in Zuid-Roemenië op ongeveer 80.000 hectare, terwijl officiële schattingen uitkomen op 100.000 hectare. Een derde van het grondgebied in Roemenië bevindt zich in gebieden die risico lopen op woestijnvorming.
Waarom verandert vruchtbare landbouwgrond in woestijn?
De belangrijkste oorzaak is klimaatverandering: langdurige droogte, hogere temperaturen en een tekort aan neerslag. Ook grootschalige ontbossing speelt een rol: bosgordels die essentieel zijn voor het vasthouden van de bodem, zijn de afgelopen decennia vernietigd. Winderosie draagt daarnaast bij aan de uitbreiding van zandduinen, die productieve landbouwgrond verdringen. Tot slot is een groot deel van de irrigatiesystemen uit de communistische tijd na 1989 verwaarloosd of vernietigd. Officiële studies tonen aan dat een derde van Roemenië risico loopt op woestijnvorming, waarbij het zuiden jaarlijks ongeveer 1.000 hectare verliest.
Impact op landbouw en platteland
Deze bodemaantasting heeft directe gevolgen voor de landbouwsector: boeren en plattelandsgemeenschappen lijden onder opbrengstverliezen. Het wordt steeds moeilijker om belangrijke gewassen zoals tarwe, maïs en zonnebloemen te verbouwen. Door de economische problemen trekken steeds meer mensen weg naar steden.
Herbebossing als oplossing
De recent aangestelde minister van Milieu, Water en Bosbouw, Diana Buzoianu, noemt herbebossing de “logische” oplossing om te voorkomen dat landbouwgrond verandert in een woestijn. In het gebied Poiana Mare (Dolj) is al ongeveer 9.000 hectare nieuw bos aangeplant via het Nationaal Herstel- en Veerkrachtplan (NRRP). Dit moet volgend jaar verdubbeld worden. Voormalig minister Mircea Fechet benadrukt dat herbebossing de enige door experts aanbevolen maatregel is. Daarbij worden de kosten per hectare en compensaties zodanig opgezet dat het voor landeigenaren aantrekkelijk moet zijn.
Nationale strategie tegen woestijnvorming
De strategische plannen omvatten maatregelen zoals:
- Aanleg van beschermende bosgordels op circa 56.000 hectare kwetsbare grond in Oltenië, Dobroedzja en de zuidoostelijke Vlakte;
- Herstel van irrigatiesystemen, reservoirs en waterputten;
- Monitoring van miljoenen hectares;
- Certificering en sociale en milieumaatregelen om aangetaste gronden te herstellen.
Voor deze acties is financiering beschikbaar via EU-programma’s zoals het NRRP en het GLB Strategisch Plan. Denk aan initiële aanplanting, herbebossing, kwekerijen en irrigatieprojecten.
Rol van de landbouwsector
De landbouwsector zou zoveel mogelijk gebruik moeten maken van de beschikbare subsidies en actief deelnemen aan de aanplant, monitoring en het beheer van nieuwe bossen. Daarnaast is er ruimte voor het invoeren van duurzame landbouwpraktijken zoals vruchtwisseling, efficiënte irrigatie, agroforestry en hagen.
Agroforestry – het combineren van landbouwgewassen met bomenrijen – wordt steeds vaker gepromoot. Deze methode vermindert erosie, houdt vocht vast en bevordert biodiversiteit. Met name in het zuiden, waar harde wind, droogte en een gebrek aan bosbedekking de degradatie versnellen, kan agroforestry een cruciale rol spelen. Volgens experts vertraagt deze aanpak niet alleen de woestijnvorming in Roemenië, maar biedt het ook een duurzaam landbouwmodel met economische én ecologische voordelen.
Een urgent probleem voor alle betrokkenen
De aantasting van meer dan 100.000 hectare in Roemenië betekent een ernstig verlies aan landbouwpotentieel, biodiversiteit en voedselzekerheid. Het vraagt daarom om aandacht van álle belanghebbenden: overheden, de agrarische sector, onderzoeksinstellingen, onderwijs, NGO’s en lokale gemeenschappen.
Herbebossing moet worden gezien als een strategische investering in het herstel van grond, de bescherming van gemeenschappen en de herleving van de landbouw. Bomen planten moet een noodzakelijke activiteit worden, geen vrijblijvende keuze.
Bron: Ministerie van Landbouw
Beeld: Brett Sayles via Pexels
