België behoudt een ruim handelsoverschot in de handel in agrarische producten. Het bedraagt in 2014 4,6 miljard euro. Dat is vooral te danken aan dierlijke producten (1,9 miljard euro) en agro-industriële producten (1,7 miljard euro). Toch laat het Russische embargo zich voelen. Sinds augustus 2014 verbiedt Rusland de invoer van een reeks land- en tuinbouwproducten uit Europa.
In 2014 voerden we voor 35,4 miljard euro aan land- en tuinbouwbouwproducten in. Dat is 2,2% meer dan in 2013. De uitvoerwaarde groeide minder sterk (+1,3%) en klokt af op 40 miljard euro. Zowel voor in- als voor uitvoer staan akkerbouwproducten afgetekend op de eerste plaats. De ruime categorie bevat o.a. graangewassen, aardappelen, oliehoudende zaden, katoen, thee, cacao, koffie en de verwerkte producten ervan. België boekt een overschot bij aardappelen, graanproducten, suikerhoudende producten en afgeleide producten. Bij de andere categorieën scoren we goed bij vers vlees en zuivel, verwerkte groenten, bier, veevoeder, meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en landbouwmateriaal.
Ten gevolge van de Russische boycot daalde de uitvoer van land- en tuinbouwbouwproducten naar Rusland van 613 miljoen euro in 2013 naar 495 miljoen euro in 2014. Vooral de export van zuivel (-60%) en tuinbouwproducten (-40%) kreeg klappen. De perensector was het grootste slachtoffer omdat hij het meest afhankelijk is van de Russische markt. 4 op de 10 geëxporteerde Belgische peren ging voor het embargo naar Moskou. De Ruslandcrisis had bovendien nefaste effecten op de prijsvorming, vooral voor appels en varkensvlees. Handelspartners die nu zelf met overschotten zaten, voerden minder in of overspoelden onze markt met hun producten. Onze perentelers wisten prompt nieuwe afzetmarkten te vinden: de Baltische staten, Azerbeidzjan, Armenië en Kazachstan.
Een vergelijking met tien jaar geleden leert dat de handel in land- en tuinbouwproducten met meer dan de helft is toegenomen. De toetreding van de nieuwe EU-lidstaten gaf duidelijk nieuwe impulsen. Zo is Polen, na Duitsland, in 2014 de grootste afnemer van Belgisch varkensvlees. De globalisering zet zich ook door. We voeren visproducten in uit Scandinavië, cacao uit Ivoorkust en Ghana, koolzaadolie uit Australië en Oekraïne, bananen uit Colombia, Ecuador en Costa Rica, rozen en snijbloemen uit Ethiopië en rubber uit Indonesië. Dankzij onze havens zijn we een draaischrijf in de handel, ook voor de heruitvoer van al dan niet verwerkte buitenlandse producten. De buurlanden blijven echter de belangrijkste handelspartners, met 67% van de uitvoerwaarde en 61% van de invoerwaarde. Het Vlaamse aandeel in de Belgische in- en uitvoer van agroproducten wordt geraamd op respectievelijk 81% en 82%.
De twee rapporten over de buitenlandse handel zijn beschikbaar op www.vlaanderen.be/landbouw/studies
Russisch embargo vreet aan agrohandelsoverschot
