Uit een studie van de Bodemkundige Dienst van België, in opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij, blijkt dat bij een optimale zuurtegraad (pH) van de bodem, zowel het financiële rendement voor de landbouwers als de waterkwaliteit verbetert.
Op vraag van de Vlaamse Landmaatschappij, heeft de Bodemkundige Dienst van België een rapport opgemaakt om een beeld te krijgen van de relaties tussen bodem-pH en bekalking enerzijds en stikstofbemesting, nitraatresidu en nitraatuitspoeling anderzijds. De optimale pH van een bodem hangt af van de grondsoort, het humusgehalte en de teelt.
Als de bodem-pH niet optimaal is, neemt het gewas minder stikstof op. Door heel wat andere factoren, leidt een bodem-pH die uit balans is, niet automatisch tot een hoger nitraatresidu. Anderzijds staat vast dat de bodem-pH en bekalking het nitraatresidu beïnvloeden, alleen de mate waarin is variabel en sterk afhankelijk van andere factoren.
Volgens de studie lopen de Vlaamse landbouwers, doordat hun percelen een te lage pH hebben, samen 107 miljoen euro per jaar mis. De eenmalige investering om alle percelen in een optimale bodem-pH te brengen via bekalking bedraagt 73 miljoen. Dat herstel moet voor de zuurste percelen weliswaar gespreid worden over enkele jaren. Na het herstel, is het ook zaak om de bodem-pH op peil te houden via een onderhoudsbekalking. Toch is het duidelijk dat bekalking zichzelf terugverdient door een betere stikstofopname en gewasopbrengst.
Bij een lineaire regressie, afgeleid uit een statistische analyse, zou bij een optimale bodem-pH op Vlaams niveau het nitraatresidu dalen met 2,5 procent en de overeenkomstige stikstofuitspoeling met 1,5 procent. Als wordt uitgegaan van de stikstofgewasrespons op de bodem-pH, zou het nitraatresidu dalen met 20 procent en de corresponderende stikstofuitspoeling met 14 procent. “Dat is een eerder optimistische benadering, wellicht bevindt de werkelijkheid zich ergens tussenin”, luidt het vanwege de VLM.
Een ander nadeel van bodems met een lagere, niet-optimale bodem-pH, is dat ze tijdens denitrificatieprocessen meer lachgas (N2O) produceren. Dat is een sterk broeikasgas.
Praktisch
De keuze van kalksoort hangt af van het calcium- en magnesiumgehalte van de bodem.
- Gebruik een fijnere kalksoort als een snelle werking nodig is. Combineer de bekalking niet met organische bemesting of met fosfaat-, sulfaat- of ammoniumhoudende meststoffen.
- Houd er ook rekening mee dat bekalking tijdelijk de N-mineralisatie verhoogt. Dat betekent dat er minder kunstmest nodig is als er bekalkt wordt in het voorjaar.
- Wie bekalkt op het einde van de zomer en in het najaar, zaait best een groenbedekker in.
Voor het volledige rapport klik Eindrapport Invloed pH en bekalking op nitraatresidu en nitraatuitspoeling.pdf
Bron: VLM – 25 oktober 2019
