Om de ammoniakemissie van traditionele Vlaamse melkveestallen nauwkeurig in kaart te brengen heeft ILVO uitvoerig onderzoek gedaan. Dit onderzoek is uniek in Vlaanderen, aangezien nooit eerder zo langdurig en gedetailleerd emissiedata zijn verzameld uit melkveestallen.
Gedurende een volledig jaar zijn elk uur de ammoniakemissies gemeten in vier representatieve melkveestallen met ligbedden en roostervloeren, waarbij geen emissiereducerende maatregelen zijn toegepast. De mest werd maximaal vier keer per dag verwijderd en er werd geen beweiding toegepast. Dit zorgde voor een realistische weergave van de werkelijke emissies in een gangbaar stalsysteem.
In deze meetcampagne werden twee meetmethodes gebruikt om de ammoniakemissies te bepalen: de ILVO- en de VERA-methode. De ILVO-methode, gebaseerd op onderzoek van Van Overbeke et al. (2016) en De Vogeleer et al. (2017), meet ventilatiedebieten via luchtsnelheid in stalopeningen en gasconcentraties van in- en uitgaande lucht. De VERA-methode, volgens het Europese VERA-protocol, gebruikt de tracer gas ratio methode en berekent ventilatie via CO₂-verschillen binnen en buiten de stal, met gasmetingen centraal in de stal. Hoewel het VERA-protocol normaal gesproken discrete metingen voorschrijft, werd in deze studie gekozen voor continue metingen met een gasanalyzer om de emissies nauwkeuriger en dynamischer te bepalen.
Duidelijke verschillen tussen methoden
De metingen tonen enkele duidelijke verschillen tussen de twee methoden. De gemiddelde ammoniakemissie en de spreiding tussen stallen worden hieronder samengevat:
| Meetmethode | ILVO-meetmethode | VERA-meetmethode |
| Gemiddelde ammoniakemissie | 16,99 kg/dier/jaar | 14,70 kg/dier/jaar |
| Verschillen tussen stallen | Minimum 10,98 kg/dier/jaar – Maximum 20,61 kg/dier/jaar | Minimum 11,77 kg/dier/jaar – Maximum 15,97 kg/dier/jaar |
| Gemiddelde ammoniakemissie per eenheid bevuild vloeroppervlak (BO) | 23,76 g/dier/jaar/m² BO | 20,96 g/dier/jaar/m² BO |
| Verschillen tussen stallen | Minimum 19,45 g/dier/jaar/m² BO – Maximum 27,67 g/dier/jaar/m² BO | Minimum 18,26 g/dier/jaar/m² BO – Maximum 23,27 g/dier/jaar/m² BO |
Uit deze resultaten blijkt dat de ILVO-meetmethode gemiddeld hogere emissiewaarden rapporteert dan de VERA-meetmethode. Bovendien toont de ILVO-methode een grotere spreiding in de gemeten emissiewaarden tussen verschillende stallen, terwijl de VERA-methode een minder grote variatie laat zien. Dit kan wijzen op verschillen in meetopzet of variaties in aanpak, technieken of procedures tussen beide systemen.
Conclusie
Dit onderzoek heeft het vooropgestelde doel bereikt: het bepalen van de gemiddelde ammoniakemissie uit een traditionele Vlaamse melkveestal. De langdurige en gedetailleerde metingen hebben waardevolle inzichten opgeleverd over de variabiliteit van ammoniakemissies in melkveestallen zonder emissiereducerende maatregelen. De vergelijking tussen de ILVO- en VERA-meetmethoden toont aan dat er verschillen bestaan, wat van belang is bij de interpretatie van emissiecijfers en de evaluatie van milieumaatregelen in de landbouwsector.
Deze resultaten kunnen bijdragen aan verdere verfijning van meetmethoden en beleid omtrent ammoniakemissies uit melkveestallen. Bovendien biedt de verzamelde data een solide basis voor toekomstige studies en kan ze helpen bij het ontwikkelen van doeltreffende strategieën om de impact van de veehouderij op het milieu te beperken.
Tekst en beeld: Gerben Hofman
