Dit voorjaar nam V.O.F. Van der Velde uit het Groningse Niehove als eerste in Nederland de Anderson RBM2000 Pro, een zelfladende balenwagen voor gewikkelde balen, in gebruik. De machine is de oplossing voor het probleem waar de melkveehouders tegenaan liepen. “We kunnen nu balen laden via rijpaden. Zo sluiten we aan op de wensen van akkerbouwers die voor ons gras-klaver verbouwen. Ook werken we nu sneller en efficiënter”, aldus Albert Jan van der Velde.
V.O.F. Van der Velde is een biologisch melkveebedrijf met 130 melkkoeien. Het bedrijf heeft een huiskavel van 80 hectare die wordt gebruikt voor weiden en maaien. Er is een nauwe samenwerking met drie akkerbouwers. De akkerbouwers verbouwen krachtvoer voor Van der Velde. Als rustgewas telen ze gras-klaver en luzerne. Dit gaat als ruwvoer naar de melkveehouder.
Het melkveebedrijf werkt sinds drie jaar uitsluitend met ronde balen. De ruwvoeropslag op het bedrijf is daar volledig op ingericht. “We weiden veel en hebben daardoor vaak kleinere hoekjes om te maaien. Dan zijn ronde balen de makkelijkste oplossing. Dat is ook het geval als je een keer een wei schoonmaait. Je kunt immers niet voor elk beetje gras de kuil weer openmaken”, vertelt Albert Jan van der Velde.
Spoorvorming zorgde voor hoofdbrekens
Een van de akkerbouwers die gras-klaver voor het bedrijf verbouwt, vroeg Van der Velde het gewas op een andere manier te oogsten. Reden: bij het ophalen van de ronde balen ontstond te veel spoorvorming. Vooral op plekken waar met de wagen werd stilgestaan en de verreiker haaks op het rijspoor reed.
Oogsten met een opraapwagen was voor Van der Velde geen optie. Daarom werd gezocht naar een andere oplossing. Die werd, na een zoektocht in samenwerking met mechanisatiebedrijf LMB Veldman BV, gevonden in de Anderson RBM2000 Pro zelfladende balenwagen. Deze Canadese machine biedt de oplossing van het probleem waar Van der Velde tegenaan liep.
Door het gras met de bandhark op vaste rijpaden te harken, het vervolgens te persen en de balen daarna met de balenwagen op te laden, kan bij elke werkgang over hetzelfde spoor worden gereden. Dit zorgt voor een minimale bodembelasting. De akkerbouwers met wie Van der Velde samenwerkt, zijn ook heel content met de nieuwe werkwijze. Een van hen heeft al aangegeven meer met rijpaden te willen werken.
Inmiddels heeft het bedrijf meer dan duizend ronde balen met de balenwagen geladen. Een belangrijke voorwaarde voor Van der Velde was dat met de balenwagen ook gewikkelde balen kunnen worden geladen zonder het folie te beschadigen. De Anderson kan dit. Tijdens het laden en transport hebben de balen niets te lijden.
Stuk eenvoudiger geworden
Niet alleen het verminderen van insporing zorgt voor tevreden gezichten op het melkveebedrijf. “Het laden van de ronde balen is voor ons nu een stuk eenvoudiger geworden”, vertelt Albert Jan van der Velde enthousiast. “We hebben nu veel meer capaciteit. We laden bijna 80 balen per uur. En dat met maar één man op het land. Een voordeel is ook dat je niets met spanbanden hoeft vast te zetten.”
Hoe laad je de balen?
Het laden van de balen met de wagen werkt eenvoudig. De trekker met de balenwagen erachter rijdt via GPS over hetzelfde spoor als de pers. Komt de trekker een baal tegen, dan wordt die met de bumper opzij gedrukt, waarna de arm van de balenwagen de baal kan oppakken.
Er wordt gewerkt met twee cruisecontrols: één voor het rijden tussen de balen en één voor tijdens het laden. Op dat moment mag de snelheid maximaal 3,5 kilometer per uur zijn. De trekker hoeft voor het laden niet te stoppen.
Als de baal op de wagen ligt, drukt de schuifwand de baal via de rollerbaan naar achteren, zodat er ruimte ontstaat voor de volgende. Het laden is volledig voorgeprogrammeerd. De chauffeur hoeft er verder niets voor te doen.
De wagen heeft een laadvermogen van 14 ton. Afhankelijk van het gewicht van de balen kunnen deze in twee lagen worden gestapeld. Op de laadvloer kunnen 14 balen liggen en op de tweede laag 7. “Gras-klaverbalen zijn vrij zwaar, rond de 900 kilogram per stuk. Dan wordt een tweede laag al snel te zwaar. Maar we hebben er ook al hooi en stro mee geladen. Dan kun je de wagen wel mooi volpakken”, vertelt Van der Velde.
Zonder problemen lossen
Lossen gaat volgens de melkveehouder ook gemakkelijk. Ook dit verloopt volgens een speciaal programma, waar de chauffeur verder geen omkijken naar heeft. “Je moet er wel een beetje gevoel bij hebben, maar dat krijg je al snel.”
Voor het lossen kiept de wagen iets achterover, waarna de schuifwand de balen over de rollerbaan naar achteren drukt en ze op de grond vallen. Bij één laag vallen de balen op de platte kant. Bij twee lagen blijven ze rechtop staan. In dat geval kan alleen in een slurf worden gelost. Na het lossen zet Van der Velde de balen met de verreiker in de opslag.
Via Duitsland naar Niehove
Van der Velde schafte de balenwagen aan via LMB Veldman BV in Oldekerk. Accountmanager Age Bosma van Veldman was nauw betrokken bij de zoektocht naar een oplossing voor het probleem waar de melkveehouder tegenaan liep. Ook hij is erg enthousiast over de machine.
“We hebben naar verschillende mogelijkheden gekeken voor het laden van de balen. Uiteindelijk kwamen we deze bij toeval op het spoor. Anderson was voor ons een nieuw merk. Via Duitsland hebben we de wagen naar Nederland gehaald. Hij heeft in Duitsland als demowagen gediend.”
De wagen draait volledig op de load-sensinghydrauliek van de trekker. “110 liter load sensing is voldoende”, stelt Bosma. Van der Velde heeft er een trekker van ongeveer 120 pk voor staan. “Dat is ook wel het minimale wat nodig is. Met een volgeladen wagen moet je behoorlijk wat gewicht trekken.”
Ook Bosma ziet arbeidsefficiëntie als een belangrijk voordeel van het werken met de Anderson-balenwagen, naast de lagere bodembelasting. “Laden en lossen gaat veel sneller. Je hebt geen gedoe meer met spanbanden. Hoeveel tijd het scheelt, hangt vooral af van de afstand tussen perceel en boerderij.”
De aanschafprijs van een Anderson RBM2000 Pro ligt, afhankelijk van de uitvoering en opties, rond de 100.000 euro. Of die investering uit kan, hangt volgens Bosma sterk samen met het aantal balen dat op jaarbasis moet worden geladen en de transportafstand. Hij wijst op een rekentool op de website van Anderson, waarmee op basis van de bedrijfsgegevens kan worden berekend hoeveel tijdswinst mogelijk is.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: LMB Veldman BV
