Begin juli 2025 is het Belgische Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) op de hoogte gebracht van de vondst van een dood exemplaar van de Japanse kever (Popillia japonica) in het magazijn van een bedrijf. De ontdekking is gedaan door een alerte werknemer. Bij een daaropvolgende inspectie ter plaatse is een tweede dode kever aangetroffen tussen recent geleverde metalen onderdelen, afkomstig van een bedrijf in het besmet gebied in Noord-Italië.
Hoewel het om dode kevers gaat, neemt het FAVV deze eerste vaststelling zeer ernstig. P. japonica is een schadelijke exoot die op de lijst van prioritaire quarantaineorganismen van de Europese Unie staat. Dit betekent dat er verplichte maatregelen gelden om introductie en verspreiding te voorkomen, zoals vastgelegd in Uitvoeringsverordening (EU) 2023/1584.
Snelle en gerichte actie
Het FAVV heeft onmiddellijk het toezicht in de omgeving van het bedrijf versterkt. Er zijn vallen geplaatst om na te gaan of er zich mogelijk levende kevers in het gebied bevinden. Tot op heden zijn er in deze vallen nog geen andere exemplaren aangetroffen. Het toezicht zal de komende maanden zijn voortgezet.
Hoe herken je de Japanse kever?
De Japanse kever is sinds 2014 aanwezig in Italië en sinds 2017 in Zwitserland. Het volwassen insect is ongeveer 1 centimeter groot en herkenbaar aan zijn metaalgroene kop en koperkleurige dekschilden. Hij kan gemakkelijk met het blote oog zijn waargenomen en zonder gevaar met de hand zijn gevangen. De Japanse kever is vaak verward met andere keversoorten die voorkomen, zoals de rozenkever of de meikever. De Japanse kever kan echter onderscheiden zijn door vijf opvallende plukjes witte borstelharen aan weerszijden van het achterlijf, plus twee aan het uiteinde.
Schadelijke impact op landbouw en natuur
De Japanse kever vormt een ernstig risico voor de landbouw, de sierteelt en de natuur. Volwassen kevers voeden zich met bladeren, bloemen en vruchten van meer dan 400 plantensoorten, waaronder maïs, druiven, aardbeien, rozen en diverse loofbomen. De larven voeden zich met graswortels en kunnen schade toebrengen aan graslanden, sportvelden en gazons.
In regio’s waar de soort zich vestigt, kan ze zich snel voortplanten en grote schade veroorzaken. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld, waar de kever al sinds 1916 voorkomt, is jaarlijks voor honderden miljoenen dollars schade geregistreerd. Binnen Europa, komt de kever naast Noord-Italië ook voor in de Azoren (Portugal) en Zwitserland, twee populaire vakantiebestemmingen.
De Japanse kever is meelifter
De recente vondsten bevestigen dat de Japanse kever zich vooral verspreidt via menselijk transport. Het meeliften van volwassen insecten op voertuigen (vrachtwagens, vliegtuigen, treinen, auto’s, caravans, …) en goederen (kampeermateriaal, bagage, …) afkomstig uit besmette gebieden is de voornaamste manier van verspreiding.
De larven kunnen ook aanwezig zijn in de grond of in het teeltsubstraat (vb: potgrond) van potplanten. Zo is in Spanje recent nog een kever aangetroffen in de bagage van een reiziger uit Italië. In de Elzas in Frankrijk zijn kevers gevangen in vallen die geplaatst waren nabij een treinstation en op een parkeerplaats langs de snelweg. Ook in Duitsland, Zwitserland en Slovenië zijn regelmatig meeliftende insecten – afkomstig uit de besmette gebieden – gevangen in vallen langs de verbindingswegen.
Feromoonvallen
Ook in België worden jaarlijks feromoonvallen ingezet om de introductie van deze keversoort tijdig op te sporen en te voorkomen dat er zich een populatie kan vestigen. Het FAVV plaatst daarvoor vallen op 40 strategische locaties in het hele land, zoals invoer- en transportplaatsen (luchthavens, vrachtwagenparkings, … ) en openbaar groen in de buurt van plaatsen waar de kans op introductie het grootst is.
Het FAVV controleert deze vallen gedurende het volledige vliegseizoen van de kever, van begin juni tot eind september.
Wat te doen bij een vermoeden?
Professionals die vermoeden een Japanse kever te hebben gezien of gevangen, zijn gevraagd dit zo snel mogelijk te melden. Kennis en snelle actie zijn cruciaal om te vermijden dat de soort zich vestigt.
Voor meer informatie over Popillia japonica, het identificeren ervan en de bestrijdingsmaatregelen, raadpleeg de Pest Survey Card van EFSA.
Bron: FAVV
