Als boerenzoon of – dochter die het ouderlijk bedrijf wil overnemen, is het niet altijd makkelijk om die droom te realiseren en om je ouders te overtuigen van jouw visie. Ook voor de ouders is het niet evident om het bedrijf waar ze hard voor gewerkt hebben, los te laten.
Anne-Marie Van Geenberghe van Kenniscentrum Bedrijfsopvolging Boerenbond gaf enkele tips mee op de info-avond “Overname van een bedrijf: hoe pak je dit aan?”, georganiseerd door Inagro in het kader van het Leader Westhoek project “Varkenshouderij 2.0”.
Plannen bij een bedrijfsovername
Een bedrijfsovername begint met een visie. Als overnemer is het belangrijk om eerst te dromen: waar wil je met het bedrijf naartoe? Daarna volgt de praktische voorbereiding: welke informatie heb je nodig om die droom waar te maken? Denk hierbij aan:
- nodige investeringen
- benodigde arbeid en expertise
- vergunningen en regelgeving
Voor jongere generaties verloopt een overname vaak in fases: van meewerken in het familiebedrijf als zoon of dochter, naar een meer financiële benadering, tot uiteindelijk het verwerven van eigendom. Voor de oudere generatie is dit proces omgekeerd: van eigenaar naar familielid die aan de zijlijn mee werkt.
Een goed inzicht in je financiële situatie is cruciaal
Je moet weten welk vermogen je hebt, hoe je dit beheert en optimaliseert om je langetermijndoelen te realiseren. De overnameprijs en bijkomende investeringen spelen hierin een sleutelrol. Een overname kan in één keer gebeuren of stapsgewijs (bijvoorbeeld eerst pachten, dan kopen).
De waardebepaling is een belangrijk onderdeel:
- Roerend goed: samen met de overlater, eventueel met hulp van een boekhouder.
- Onroerend goed: laat dit schatten door één of bij voorkeur twee onafhankelijke experts met kennis van landbouw en de regio.
Verzamel nauwkeurige bedrijfsinformatie zoals verdienvermogen, investeringen en kasplanning. Stel samen met je boekhouder een financieel- en investeringsplan op.
Wanneer je beslist om over te nemen, werk dan een concreet plan uit en voer dit stap voor stap uit. Schakel waar nodig experten in. Hun advies kost geld, maar levert vaak ook veel op.
Generaties laten samenwerken
Een goede arbeidsorganisatie is essentieel. Verdeel verantwoordelijkheden in overleg en stuur bij waar nodig. Maak duidelijke afspraken en een heldere planning. Breng ook externe arbeid in kaart, inclusief “niet-officiële” hulp.
Stel een groeipad op:
- van zelfstandig helper
- naar co-bedrijfsleider
- tot volwaardig bedrijfsleider
Durf hier jaartallen aan te koppelen – dit biedt duidelijkheid voor beide generaties. Bespreek spanningen openlijk en plan ook de eventuele woningwissel met een tijdschema.
Financieel inzicht is onmisbaar in een samenwerking. Bespreek:
- nodige investeringen en wie deze draagt
- inkomensverdeling
- de gewenste bedrijfsvorm (bv. zelfstandig helper, maatschap, eenmanszaak of vennootschap)
Zo bouw je stap voor stap aan een duurzame en succesvolle bedrijfsoverdracht.
Bron: Inagro
