Hilde Vautmans, schepen van onder andere Landbouw en Fruit in Sint-Truiden, en zetelend in het Europees Parlement waar ze lid is van de commissie Landbouw, schreef samen met meer dan 100 Vlaamse landbouwersvrouwen, een brief aan Phil Hogan: “Beste Meneer Hogan, ‘be a feminist’ en vecht samen met ons om de rol van vrouwen in de Europese landbouw te erkennen.”
Volgens Europese cijfers wordt 35 procent van de Europese landbouwbedrijven officieel geleid door een vrouw. In Vlaanderen is dat slechts 11 procent. Uiteraard wil dat niet zeggen dat er geen vrouwen op de landbouwbedrijven werken. Integendeel, achter de schermen neemt de landbouwster heel wat taken op zich. Alleen vertaalt zich dat niet in bedrijfsleiderschap en dikwijls ook niet in officiële rechten, sociale bescherming en pensioenopbouw. En dat is een probleem.
Gedrevenheid bij Vautmans
Vautmans wordt onder andere gedreven door wat ze zelf thuis dagdagelijks zag. “Mijn eigen moeder heb ik heel haar leven op ons bedrijf zien werken – Vautmans’ vader was veehandelaar – maar ze heeft zelf nooit pensioen opgebouwd. Als individu ben je dan wel erg kwetsbaar wanneer er iets misloopt in het gezin. Dat is gelukkig bij ons thuis nooit gebeurd. Het werk dat vrouwen verzetten op een landbouwbedrijf is substantieel maar het is te weinig zichtbaar. Daarnaast zijn er veel vrouwen die nog een bijkomende job buitenshuis hebben, wanneer het landbouwbedrijf te klein is om twee inkomens te genereren. Ik merk spijtig genoeg dat er vanuit de politiek minder aandacht is voor de landbouw.”
Met de brief aan de commissaris voor Landbouw en Plattelandsontwikkeling, Phil Hogan, wil ze daar iets aan veranderen.
Multifunctionele rol van de vrouw in landbouwgebied
In 2017 kwam het tot een ontwerpresolutie vanuit de commissie Landbouw en Plattelandsontwikkeling en de commissie Rechten van de vrouw en Gendergelijkheid, van het Europees Parlement. Daarin wordt de multifunctionele rol van de vrouw in landbouwgebied benadrukt, het feit dat ze ook een belangrijke rol speelt in de administratie en de boekhouding van het bedrijf, en dus vaak als eerste met problemen geconfronteerd wordt. Maar ook dat het landbouwgebied zelf multifunctioneler en diverser wordt (denk onder andere aan plattelandstoerisme en thuisverkoop), en de vrouw ook daarin haar rol te spelen heeft omdat zij dikwijls de motor achter de ontwikkeling van bijkomende activiteiten is.
Bijdrage die vrouwen leveren
Het verslag benadrukt daarnaast dat de familiale landbouw de meest verspreide is in Europa, en dat het ook de bedoeling is dat zo te houden: 76,5 procent van het werk op het landbouwbedrijf wordt door de eigenaar of door leden van zijn familie uitgevoerd. Dat de aanzienlijke bijdrage die vrouwen leveren aan de lokale en plattelandsontwikkeling onvoldoende weerspiegeld wordt in hun deelname aan besluitvormingsprocessen, onderkent het verslag eveneens. Vrouwen zijn nu eenmaal dikwijls ondervertegenwoordigd in besluitvormingsorganen zoals landbouwcoöperatieven, vakbonden en gemeentebesturen.
Ook in agrarische opleidingen en plattelandsontwikkelingsprogramma’s blijkt het aantal vrouwen ondervertegenwoordigd. En vermits opleiding en onderwijs belangrijk zijn om hoger op de sociale ladder te klimmen, hebben de Europese landbouwersvrouwen ook hier nog een achterstand weg te werken.
Daarom wordt in deze ontwerpresolutie gevraagd om ‘vrouwvriendelijke’ maatregelen te incorporeren in het toekomstig GLB en verder het statuut van de vrouw in de Europese landbouw te verbeteren.
Het is nog even afwachten of deze maatregelen ook effectief in het nieuwe GLB opgenomen zullen worden.
