De mededelingen over grootschalige ‘tweelingfraude’ sloegen in Nederland in als een bom, maar inmiddels is minister Schouten op haar woorden moeten terugkomen. In de loop van het onderzoek veranderde de toon uit Den Haag al van ‘fraude’ naar ‘onregelmatigheden in het I&R-systeem’. Steeds duidelijker werd dat het overgrote deel van de onregelmatigheden niet te wijten was aan de veehouders, maar aan hiaten in het I&R-systeem.
De eerste maanden van het jaar stonden in Nederland in het teken van een grootschalige I&R-fraude die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit op het spoor leek te zijn. Om onder de maatregelen van het fosfaatreductieplan uit te komen, zouden veel veehouders geboortemeldingen in het I&R-systeem manipuleren. Op basis van verschillende onderzoeken concludeerde minister Schouten van Landbouw, Natuur en Visserij dat er mogelijk sprake was van fraude op zo’n 7.700 bedrijven.
Fraude veel kleiner
Inmiddels heeft nader onderzoek uitgewezen dat het overgrote deel van de 2.100 geblokkeerde bedrijven weliswaar onvolkomenheden hadden in hun I&R-registratie, maar dat dit niet het gevolg was van moedwillige fraude. In ijltempo zijn dan ook de meeste bedrijven gedeblokkeerd. Dat de omvang minder groot was dan de minister in eerste instantie deed voorkomen, leidde tot boze reacties uit de sector. Hoewel de sectorvertegenwoordigers aanvankelijk het genoemde aantal fraudegevallen niet betwistten, drongen ze nu aan op excuses van de ministers richting hun achterban. Zover wil minister Schouten niet gaan. “Als ik onvolkomenheden in het I&R-systeem signaleer, ben ik verplicht te handelen. Het I&R-systeem is belangrijk voor volksgezondheid.”
Derogatie verlengd
Ook politiek volgden geen consequenties. Minister Schouten – pas vier maanden geleden aangesteld – hield zich goed staande in het debat dat volgde op de I&R-fraude. En de angst dat de Europese Unie Nederland derogatie zou ontnemen, omdat de tweelingfraude mogelijke ontduiking van het fosfaatreductieplan zou inhouden, blijkt nu ongegrond. Begin april wordt een derogatievoorstel aan Nederland in stemming gebracht.
Rest alleen nog de vraag hoe groot de omvang van de echte tweelingfraude nu echt is. De meest recente cijfers wijzen op zo’n 250 geblokkeerde bedrijven. Het beleid is er nu op gericht om deze bedrijven zo snel mogelijk te deblokkeren. Naar schatting zijn er slechts enkele tientallen bedrijven geweest die daadwerkelijk met een creatieve boekhouding dachten het fosfaatreductieplan te ontduiken.
Deze bedrijven zullen nog even in spanning zitten, want pas vanaf half april wordt het onderzoek naar de tweelingfraude opgepakt, gecombineerd met fysieke controles. Bedrijven die in staat van beschuldiging worden gesteld, krijgen een zware kluif. Naast een gerechtelijke procedure wacht hen ook diverse sancties van ketenpartijen.
Bron: Rob van Ginneken in Melkveebedrijf april 2018
Tweelingfraude in Nederland blijkt minimaal
