Jaarlijks wordt er in Wallonië meer dan 1,2 miljard liter melk geproduceerd door 1401 gespecialiseerde bedrijven. De Waalse zuivelsector speelt daarnaast een rol in werkgelegenheid en regionale economische activiteit. Tegelijkertijd wordt de keten gekenmerkt door strikte kwaliteits- en traceersystemen. Recente cijfers laten verschuivingen zien in het aantal melkveehouders, de schaal van productie per bedrijf en de organisatie van verwerking en afzetkanalen.
Van melk tot eindproduct in cijfers
Elke stap in de zuivelketen in Wallonië wordt gereguleerd door strenge normen en traceerbaarheidssystemen die de opvolging van producten mogelijk maken. Het merendeel van de melk opgehaald via een beperkt aantal bedrijven: vijf zuivelfabrieken staan in voor ongeveer 90% van de inzameling, waarbij ook melk uit andere regio’s wordt verwerkt. Ongeveer 79% van de melk in Wallonië zelf wordt verwerkt en meer dan 95% van de zuivelconsumptie komt via supermarkten op de markt.
Schaalvergroting en lokale initiatieven
De omvang van melkveebedrijven is afgelopen jaren duidelijk toegenomen. Tussen 2015 en 2024 daalde het aantal melkleveranciers met 27,6%, terwijl de gemiddelde productie per bedrijf met 28% toenam. Daarnaast is de sector meer gespecialiseerd. Initiatieven zoals “Boulette de Wallonie”, kaas die lokaal wordt geproduceerd, en het collectief “Lait de foin”, melk van koeien die in de winter niet met kuilvoer, maar met gedroogd gras worden gevoederd, zijn hier mooie voorbeelden van. Daarnaast laten de cijfers van de APAQ-W, het Waalse overheidsagentschap voor promotie van de landbouw- en agrovoedingssector, zien dat de binnenlandse consumptie licht toeneemt en export eerder afneemt.
Boerderijverwerkers
Volgens de FAVV-registraties waren er op 1 april 2025 373 erkende boerderijverwerkers actief. Dat betekent een daling van 34% ten opzichte van 2022. Deze ontwikkeling heeft te maken met een afgenomen vraag na de covidperiode en een verschuiving naar meer ambachtelijke verwerking op of nabij de boerderij. Hygiënevoorschriften, autocontroles en voedselveiligheidsprocedures blijven erg belangrijk in de sector. Pasteurisatie, sterilisatie en microbiologische controles zijn standaard in het verwerkingsproces. Bovendien wordt de kwaliteit van melk al op het niveau van de boerderij gecontroleerd door het Comité du lait, dat jaarlijks grote aantallen stalen analyseert op samenstelling en hygiëne.
Kwaliteitscontroles
De Waalse zuivelsector werkt met een uitgebreid controlesysteem dat de volledige keten dekt. Daardoor is elke stap van melkproductie tot eindproduct traceerbaar. Daarnaast gelden strikte regels voor het transport, waarbij de tijd tussen twee ophalingen maximaal 72 uur bedraagt. Bovendien moeten verwerkende bedrijven voldoen aan verplichte autocontroles onder toezicht van de FAVV. Op deze manier wil de sector veiligheidsrisico’s beperken en productconsistentie bewaren.
Bron: Celagri
Beeld: Cats Coming
