De Friese coöperatie Agricycling heeft in 2025 volgens een rapport van Alexander Impactwetenschappers ruim 11.000 ton compost geproduceerd uit gemeentelijke reststromen. Daarmee werd bijna 318.000 kilo kunstmest vervangen. Daarnaast meldt de organisatie een CO2-reductie van 2,75 miljoen kilo en een maatschappelijke waarde van ruim 4,4 miljoen euro. De compostering vond plaats bij 109 landbouwers in Friesland en enkele pilotgebieden buiten de provincie. Ook de effecten op bodemkwaliteit, waterberging en transportbewegingen zijn in de rapportage meegenomen.
Oprichter van Agricycling, Pieter van der Valk licht de motivatie voor het kringloopsysteem toe: “De landbouw is geen deel van het probleem, maar dé oplossing in de transitie naar een duurzaam voedselsysteem. Dat lukt alleen als we samenwerken. Boeren, burgers, beleidsmakers. Niet ieder op z’n eiland, maar als één beweging. Vanuit de bodem, voor de samenleving.”
Lokale compostering vervangt kunstmest
Volgens de maatschappelijke rapportage van Alexander Impactwetenschappers zette Agricycling in 2025 ongeveer 12.600 ton gemeentelijke reststromen om in 11.340 ton compost. De compost verving 317.940 kilo kunstmest. Daardoor bespaarden deelnemende landbouwers gezamenlijk ruim 111.000 euro op kunstmestkosten.
Agricycling organiseert de verwerking van groen- en reststromen zoals bermgras, hout en riet via lokale compostering op boerderijen. Volgens de coöperatie zorgt deze aanpak daarnaast voor minder transportbewegingen. Gemiddeld zou per ton compost ongeveer 50 kilometer transport worden bespaard ten opzichte van reguliere verwerking.
In 2025 namen 109 agrariërs deel aan het initiatief, verspreid over acht Friese gemeenten. Daarnaast zijn coöperaties gestart in Groningen en Zuid-Holland. Ook lopen pilots in Flevoland en Utrecht. De resultaten uit die pilotgebieden zijn opgenomen in de rapportage.
CO2-reductie en maatschappelijke waarde
De rapportage vermeldt dat de werkwijze in 2025 leidde tot een CO2-reductie van 2,75 miljoen kilo. Volgens Agricycling staat dat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van 167 huishoudens. Verder becijferden de onderzoekers een maatschappelijke waarde van ruim 4,4 miljoen euro. Dat is volgens de rapportage ongeveer 1,4 miljoen euro meer dan in 2024.
Per deelnemende boer bedraagt het netto financiële voordeel gemiddeld 846 euro per jaar, na aftrek van het lidmaatschapsgeld van 175 euro. Daarnaast noemt de rapportage verbeteringen in bodemkwaliteit, waterberging en vermindering van stikstofuitspoeling naar grond- en oppervlaktewater.
Over 324 hectare landbouwgrond verbeterde de waterberging volgens de onderzoekers gemiddeld met 8 millimeter. Daardoor kan de bodem meer water vasthouden tijdens droge perioden of hevige neerslag.
Groeiambities richting 2030
Volgens de rapportage onderzoekt Agricycling verdere uitbreiding van het model. Als het aantal deelnemende agrariërs groeit naar 850 in 2030, kan de maatschappelijke waarde van vermeden stikstofemissies oplopen tot bijna 47 miljoen euro per jaar. Ook zou de CO2-reductie dan overeenkomen met de uitstoot van ruim 1.200 huishoudens.
De organisatie stelt dat de resultaten van 2025 laten zien dat schaalvergroting binnen het kringloopmodel mogelijk is. Daarbij richt de coöperatie zich op samenwerking tussen gemeenten en landbouwers voor de verwerking van lokale reststromen.
Bron: Agricycling
