De adoptie van duurzame wormbestrijding bij vee faciliteren: van het begrijpen van de verwachtingen en behoeften van veehouders, dierenartsen en adviseurs tot het testen van ‘goede praktijken’
Om de toepassing van duurzame wormcontrole (DWC) in de praktijk te vergemakkelijken, is het essentieel om de verwachtingen en behoeften te kennen, evenals te begrijpen wat de drempels en drijfveren zijn voor verandering. Daarom hebben SPARC-partners in 2024 en 2025 interviews, focusgroepen en online enquêtes afgenomen bij meer dan 1000 belanghebbenden (veehouders, dierenartsen, adviseurs, onderzoekers). Op basis van deze bevindingen worden nu een aantal DWC-praktijken geïmplementeerd op meer dan 300 demobedrijven in de EU.
Behoefteanalyse van veehouders, dierenartsen en adviseurs voor duurzame wormbestrijding
Uit meer dan 300 bevragingen van veehouders, dierenartsen en technische adviseurs kunnen we besluiten dat gevallen van resistentie tegen antiparasitaire middelen gekend zijn in alle herkauwersectoren over heel Europa. De bewustwording is echter lager bij runderen dan bij kleine herkauwers. De adoptie van duurzame praktijken blijft gefragmenteerd vanwege meerdere technische, economische en sociale barrières. Bijgevolg blijft behandelen de meest frequente keuze, maar weidebeheer, het gebruik van plantaardige oplossingen en diagnostiek winnen terrein. Belanghebbenden in het veld wachten op goede praktijkgidsen, hulpmiddelen voor het beheer van behandeling en begrazing, en korte, duidelijke en praktijkgerichte trainingen.
Belanghebbenden zien wormcontrole als een grote kostenpost
De online enquête, die 932 reacties uit 12 landen ontving, toonde aan dat een aanzienlijk aantal veehouders meer dan 25% van hun diergezondheidsbudget besteedt aan wormbestrijding, vooral in Zuid-Europa (52%). Hoewel een grote groep (93,8%) het erover eens is dat DWC in het algemeen de winstgevendheid van bedrijven kan verbeteren, waren de meningen verdeeld over de betaalbaarheid van diagnostische tests: 32% van de respondenten gelooft dat de diagnostische kosten de voordelen overtreffen.
Sterk geloof in duurzame praktijken, maar kennislacunes blijven bestaan
Volgens de enquête waren de drie meest gewaardeerde DWC-strategieën:
- Duurzaam gebruik van anthelminthica: 87% van de dierenartsen en 83% van de veehouders zijn het erover
eens dat duurzame wormcontrole economische waarde heeft. - Weidebeheer: ondersteund door 84% van de dierenartsen en 80% van de veehouders.
- Quarantaine en strategische screening: gesteund door 80% van de dierenartsen en 75% van de veehouders. Er waren echter aanzienlijke verschillen in de reacties tussen landen.
Andere praktijken zoals bioactieve voedersupplementen, kruidenrijke weiden met bio-actieve eigenschappen, en vaccinatie kregen meer gematigde steun. Opvallend was dat vaccinatie slechts economisch voordelig werd beschouwd door 64% van de dierenartsen en 58% van de veehouders. Inderdaad, er zijn momenteel zeer weinig vaccin-opties beschikbaar tegen worminfecties.
Veehouders, vooral in Zuid- en West-Europa, reageerden vaker met “Ik weet het niet” op vragen over specifieke DWCpraktijken, wat wijst op een behoefte aan verbeterde communicatie en kennisuitwisseling. De getoonde grafiek geeft een samenvatting van de economische perceptie van belanghebbenden over verschillende DWCstrategieën. Je kan het volledige rapport hier nalezen.
De resultaten van deze enquêtes tonen het belang van gerichte voorlichting en training. Hoewel er sterke steun is voor DWC in het algemeen, hangt succesvolle implementatie af van het vergroten van bewustzijn en het opbouwen van praktische kennis, vooral onder boeren die niet bekend zijn met de beschikbare hulpmiddelen.
Van behoefte naar actie op demobedrijven
Op basis van de resultaten van de bevragingen onderzoekt SPARC hoe op maat gemaakte DWC-praktijken kunnen worden toegepast in heel Europa. Deze DWC-praktijken kunnen variëren tussen landen om zich aan te passen aan de rondworm epidemiologie, het klimaat en/of de bedrijfskarakteristieken in het betreffende land of de betreffende regio. Echter worden sommige protocols in meer dan één land beoordeeld, bijvoorbeeld ‘gerichte behandeling op basis van bulktank melk antilichaam niveaus, met name het Wormwize protocol’ zal worden toegepast bij melkkoeien in België, Ierland, Italië, Spanje en Polen. Geselecteerde DWC-praktijken werden ontwikkeld tot gedeelde protocols, om zoveel mogelijk consistentie te waarborgen bij het toepassen van de DWC-praktijken op verschillende veebedrijven, rekening houdend met regionale en productietype-specifieke vereisten. In totaal werden 28 DWC protocollen geschreven, die zullen worden toegepast op meer dan 300 demobedrijven in 9 landen, d.w.z. 14 protocollen voor runderen (10 melkvee, 3 vleesvee en 1 beide) en 15 voor kleine herkauwers (7 schapen, 8 schapen en geiten). Met de start van het huidige weideseizoen (2025), is ook de toepassing van deze protocols gestart op de demobedrijven.
Bron: SPARC
