Het Innovatiesteunpunt heeft de mogelijkheden voor energiebesparing en -productie van 32 Danone-melkveebedrijven onderzocht. Uit de energiescans blijkt enerzijds dat elk melkveebedrijf gemiddeld 12 procent energie kan besparen. Dat laat toe 68 ton CO2-uitstoot te voorkomen. Anderzijds leert een evaluatie van het energieproductiepotentieel dat de bedrijven door deels in hun eigen energie te voorzien, nog eens gemiddeld 63 ton CO2-uitstoot kunnen vermijden. De som van de huidige energieproductie (207 ton), het potentieel energiebesparing (68 ton) en het potentieel energieproductie (63 ton) levert een totaal CO2-besparingspotentieel op van 338 ton. Dat is het equivalent van het jaarverbruik aan energie van 300 gezinnen, naar verluidt vergelijkbaar met de CO2-uitstoot van 2 miljoen dieselkilometers.
Het onderzoek kaderde in een driejarig project dat het zuivelbedrijf Danone samen het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM) startte met als doel de duurzaamheid van de melkveebedrijven in België te verbeteren.
Van november 2017 tot februari 2018 werd daartoe op 32 melkveebedrijven een energiescan uitgevoerd door het Innovatiesteunpunt van Boerenbond. De bedrijven, waarvan de melkproductie op jaarbasis varieert van 300.000 tot 4,5 miljoen liter, produceren samen 44 miljoen liter melk. De conventionele melkers verbruiken gemiddeld 42 kWh per 1.000 liter melk; de robotbedrijven 64 kWh per 1.000 liter melk. Gemiddeld kan dat kengetal zakken van 47 naar 41 kWh per 1.000 liter melk, een besparing van 1,12 euro per 1.000 liter melk.
Op de energiebalans zijn de verbruiksposten als volgt verdeeld:
- 24% melkkoeling
- 23% melkwinning
- 16% warmwaterproductie
- 10% verlichting
- 27% overige (mestrobots, koeborstels, ventilatoren,…)
Op energie voor melkkoeling kan worden bespaard door de installatie van een voorkoeler (een platenwisselaar of een buizenkoeler), een investering van 2.500 euro. Hoewel de terugverdientijd (TVT) lager is dan 6,5 jaar, heeft 28 procent van de onderzochte groep bedrijven nog geen voorkoeling. In 26 procent van de gevallen bleek de voorkoeler ook onvoldoende te functioneren. De energieconsulent berekende de energiebesparing op gemiddeld 5.000 kWh/jaar.
Bij conventioneel melken kan er bespaard worden door frequentiesturing op de vacuümpomp. Hoewel dit slechts 4.000 euro kost bleek 44 procent van de bedrijven deze techniek nog niet te gebruiken. De TVT varieert van 4 tot 6 jaar.
Voor een besparing op de energie voor de productie van warm water kan men ofwel een warmtewisselaar ofwel een zonneboiler installeren. De warmtewisselaar heeft de voorkeur omwille van de lagere investeringskost: 4.500 euro tegenover 6.000 euro voor een zonneboiler. Blijkt dat 66 procent van de bedrijven een warmtewisselaar heeft, tegenover slechts 6 procent een zonneboiler. De TVT van de warmtewisselaar werd op 4 jaar berekend; de gemiddelde energiebesparing is 6.200 kWh/jaar.
De TL-verlichting in de melkveestallen vervangen door LED-TL, wat toelaat de bestaande armatuur te blijven gebruiken, laat toe 60 procent energie, gemiddeld 850 kWh/jaar, te besparen. De investering (15 à 20 euro per lamp) is rendabel wanneer de lamp gemiddeld 3 uur per dag brandt. De TVT is dan 3 jaar.
Ook het potentieel om zelf energie te produceren werd nagegaan. 53 procent van de groep deed dat overigens al. 76 procent koos voor zonnepanelen met terugdraaiende teller (beperkt tot 10.000 kWh/jaar), 18 procent voor een grote zonnepaneleninstallatie en 6 procent heeft een pocketvergister (50.000 kWh/jaar). Dat alles is volgens de berekening van de energieconsulent genoeg voor het invullen van 15,50 procent van de eigen energiebehoefte van het melkveebedrijf. Verschil tussen het tijdstip van productie en verbruik van energie maakt dat 84,50 procent van de energie moet worden aangekocht. Maar door het energieverbruik te verschuiven of door energie op te slaan kan hieraan gewerkt worden. Vertrekkend van een investeringskost van 1.000 euro/kWp schommelt de TVT daarom van 8 tot 12 jaar.
Hoe dan ook kreeg 56 procent van de bedrijven het advies om meer groene energie te produceren met zonnepanelen. Slim gebruik van eigen geproduceerde energie zal naar de toekomst toe nog aan belang winnen. Volgens het Innovatiesteunpunt laat dit toe gemiddeld 2.500 kWh/jaar te besparen.
Studiedagen
Over beschreven problematiek worden nog 3 studievergaderingen georganiseerd.
- Energiezuinige verlichting – 19 juli om 13 uur – Kamp C. Britselaan 20 te 2260 Westerlo;
- Efficiënt melken en koelen – 23 augustus om 13 uur – Greenville Centrum-Zuid IIII te 3530 Houthalen;
- Optimaal gebruikmaken van zonne-energie – 13 september om 13 uur – Thomas More Kleinhoefstraat 4 te 2440 Geel.
Meer informatie: Laurens Vandelannoote via e-mail: laurens.vandelannoote@innovatiesteunpunt.be of tel: 016.28.61.27.
Bron: Innovatiesteunpunt – persconferentie 21 juni 2018
