Nu de laatste graskuilen zijn gemaakt of bijna klaar zijn en de mais is geoogst, is het voor melkveehouders een goed moment om de ruwvoervoorraad in kaart te brengen. Door het beschikbare ruwvoer slim te verdelen over melkvee, droogvee en jongvee kunnen melkveehouders het aanwezige eiwit beter benutten en onnodige voeraankopen voorkomen. Volgens Netwerk Praktijkbedrijven kan een goede ruwvoerplanning bovendien bijdragen aan het verlagen van de ammoniak- en methaanemissie.
Een goede ruwvoerplanning begint met inzicht in de beschikbare voorraad, de voerbehoefte van de veestapel en de kwaliteit van het ruwvoer. Door deze onderdelen met elkaar te vergelijken, kunnen melkveehouders bepalen welk voer het beste bij de verschillende diergroepen en seizoenen past. Netwerk Praktijkbedrijven beschrijft hiervoor vijf stappen.
Stap 1: Breng de ruwvoervoorraad in kaart
De eerste stap is het inventariseren van alle beschikbare ruwvoerpartijen. Hierbij gaat het onder andere om graskuilen, maiskuilen en andere ruwvoerproducten.
Door de verschillende voerpartijen bij elkaar op te tellen, ontstaat inzicht in de totale ruwvoervoorraad en de verhouding tussen de verschillende producten. Kuilanalyses en partijberekeningen kunnen worden gebruikt om de hoeveelheid droge stof per kuil vast te stellen.
Stap 2: Bepaal de voerbehoefte van de veestapel
Niet iedere diergroep heeft dezelfde voerbehoefte. Melkkoeien hebben een ander rantsoen nodig dan droogstaande koeien, pinken en kalveren.
Daarom is het belangrijk om per diergroep in kaart te brengen hoeveel dieren aanwezig zijn en hoeveel ruwvoer zij gedurende het jaar nodig hebben. Ook de lengte van de stal- en weideperiode speelt hierbij een rol.
Met deze gegevens kunnen melkveehouders bepalen hoeveel voer nodig is en hoe de beschikbare voorraad over de verschillende diergroepen kan worden verdeeld.
Stap 3: Vergelijk de voorraad met de voerbehoefte
Zodra melkveehouders inzicht hebben in de ruwvoervoorraad en de voerbehoefte, kunnen zij deze met elkaar vergelijken. Zo zien ze of er voldoende ruwvoer is voor de komende vier seizoenen en waar eventuele tekorten of overschotten ontstaan.
Bij een overschot kunnen melkveehouders ervoor kiezen om een voervoorraad als buffer aan te houden, ruwvoer te verkopen of meer ruwvoer en minder krachtvoer in het rantsoen op te nemen.
Wanneer de voerbehoefte groter is dan de beschikbare voorraad, kunnen melkveehouders tijdig aanvullend voer aankopen. Ook kunnen zij maatregelen nemen om de voerbehoefte te verlagen.
Stap 4: Houd rekening met de kwaliteit van het ruwvoer
Naast de hoeveelheid droge stof speelt ook de kwaliteit van het ruwvoer een belangrijke rol. Niet iedere kuil past bij elke diergroep of ieder seizoen. Zo bevat herfstkuilgras vaak relatief veel eiwit.
Kuilanalyses geven inzicht in onder andere het ruw eiwitgehalte (RE) en de energiewaarde (VEM). Met deze gegevens kunnen melkveehouders het rantsoen beter afstemmen op de behoefte van de verschillende diergroepen.
Zo benutten de dieren de voedingsstoffen efficiënter en kunnen melkveehouders een onnodig hoog ruw eiwitgehalte in het rantsoen voorkomen.
Lager eiwitgehalte kan ammoniakemissie verminderen
Volgens Netwerk Praktijkbedrijven zorgt een lager ruw eiwitgehalte in het rantsoen voor minder stikstofuitscheiding en daarmee voor minder ammoniakemissie.
Binnen het project wordt als vuistregel gehanteerd dat een verlaging van het ruw eiwitgehalte met één gram per kilogram droge stof kan leiden tot ongeveer één procent minder ammoniakemissie op bedrijfsniveau.
Stap 5: Maak een ruwvoerplanning voor vier seizoenen
Met inzicht in de voorraad, voerbehoefte en kwaliteit kan een ruwvoerplanning voor de komende vier seizoenen worden opgesteld.
Hierbij bepalen melkveehouders welk ruwvoer zij in welk seizoen willen voeren, voor welke diergroepen het bestemd is en hoeveel voer daarvoor nodig is.
Een ruwvoerplanning helpt om de beschikbare voerpartijen doelgericht in te zetten en voorkomt verrassingen later in het jaar. Een voeradviseur kan ondersteuning bieden bij het opstellen van de planning.
Ruwvoerplanning in de praktijk
Hoe een ruwvoerplanning in de praktijk wordt opgesteld, laten melkveehouder Marten de Jong en bedrijfsbegeleider Michiel Meindertsma zien in een video uit de serie Op het Scherpst van de Snede van Stichting Weidegang.
Hierin stellen zij een stalvoerbalans op en laten zij zien hoe deze wordt gebruikt om keuzes te maken voor het komende jaar.
Volgens Netwerk Praktijkbedrijven gaat een ruwvoerplanning verder dan alleen het inventariseren van de voorraad. Door de hoeveelheid, kwaliteit en behoefte op elkaar af te stemmen, kunnen melkveehouders hun eigen ruwvoer beter benutten en het eiwitgehalte in het rantsoen beperken. Daarmee kan een goede ruwvoerplanning bijdragen aan een efficiëntere bedrijfsvoering en het verminderen van ammoniak- en methaanemissies.
