In mei 2026 eindigde het twintigste werkjaar van het paratuberculoseprogramma van Dierengezondheidszorg Vlaanderen (DGZ). Van alle screenings die in dit werkjaar gepland waren, werd 97,1 procent uitgevoerd. Van de melkveebedrijven die een screening lieten uitvoeren, behaalde 82,6 procent het A-niveau. In totaal namen 3.006 melkveehouders deel aan het programma. Hoewel deelname niet verplicht is, blijft de deelnamegraad stabiel op ongeveer 94 procent.
Het paratuberculoseprogramma ondersteunt melkveehouders bij de preventie en bestrijding van paratuberculose. Ongeveer de helft van de deelnemende bedrijven moest in het afgelopen werkjaar een screening uitvoeren.
Bijna alle screenings uitgevoerd
Bij het standaardonderzoek wordt bloed of melk onderzocht op antistoffen tegen paratuberculose. De aanwezigheid van deze antistoffen wijst erop dat een dier in contact is geweest met de bacterie. Iets meer dan de helft van de veehouders koos voor bemonstering via melk, bijvoorbeeld via IMA of MPR. Bij de overige bedrijven nam de dierenarts bloed- of melkmonsters af.
Van alle ingezonden bloed- en melkmonsters was 98 procent negatief. Bij deze dieren zijn dus geen aanwijzingen voor paratuberculose gevonden op basis van het onderzoek.
Bij een positief resultaat van het bloed- of melkonderzoek kan aanvullend mestonderzoek volgen. Daarmee wordt nagegaan of het dier de bacterie actief uitscheidt en mogelijk een besmettingsrisico vormt voor andere dieren. In het afgelopen werkjaar werden 1.125 mestmonsters ingezonden, afkomstig van 597 bedrijven. Daarvan bleek 84 procent negatief.
Ruim 82 procent behaalt A-niveau
Van de bedrijven die in het afgelopen werkjaar een screening lieten uitvoeren, behaalde 82,6 procent het A-niveau. Dat komt overeen met 1.182 bedrijven. Daarnaast kregen 112 bedrijven (7,8 procent) het B-niveau en 138 bedrijven (9,6 procent) het C-niveau.
Het opvolgingsniveau geeft een indicatie van het risico op de aanwezigheid van paratuberculose op een bedrijf. Daarbij spelen de onderzoeksresultaten en de afvoer van positieve dieren een rol.
Bedrijven met het A-niveau hebben een laag risico op de aanwezigheid van ziektekiemen in de melk. Er werden geen positieve dieren gevonden, of een beperkt aantal positieve dieren werd binnen de korte opruimingsperiode afgevoerd. Deze bedrijven worden om de twee jaar serologisch gescreend. Bovendien kunnen ze in aanmerking komen voor een financiële tussenkomst van het Sanitair Fonds.
Bij bedrijven met het B-niveau is het risico gematigd. Positieve dieren werden er binnen de algemene opruimingsperiode afgevoerd. Daarom vindt de serologische screening jaarlijks plaats. Ook deze bedrijven kunnen financiële steun van het Sanitair Fonds ontvangen.
Het C-niveau wijst op een onbekend of verhoogd risico. Op deze bedrijven zijn onvoldoende onderzoeken uitgevoerd en/of zijn positieve dieren niet of te laat afgevoerd. Ook hier vindt jaarlijks een serologische screening plaats. Bedrijven met het C-niveau komen echter niet in aanmerking voor financiële steun van het Sanitair Fonds.
Bedrijfsmanagement blijft belangrijk
Een gerichte aanpak is volgens DGZ belangrijk voor de preventie en bestrijding van paratuberculose. Aangepaste bioveiligheidsmaatregelen en een goed bedrijfsmanagement vormen daarbij de basis. Daarnaast adviseert DGZ melkveehouders om de screenings optimaal te benutten en de resultaten altijd met hun bedrijfsdierenarts te bespreken.
Bron: DGZ
