Het Shamonda-like virus (SHAV) is deze zomer voor het eerst in Europa vastgesteld. Besmette dieren vertonen onder meer koorts, sloomheid, diarree en een plotse daling van de melkproductie. Tijdens een webinar gaf Laurent Delooz, verantwoordelijke voor de Gezondheidsadministratie bij ARSIA (De Waalse vereniging voor diergezondheid en identificatie), een stand van zaken over wat momenteel bekend is over dit nieuwe virus.
Vanaf half juni dook in Zwitserland een nieuw virus op. Bij een rund werd een combinatie van koorts, sloomheid, een daling van de melkproductie en diarree vastgesteld. Iets later, op 22 juli, werd vanuit Zwitserland de eerste gezondheidswaarschuwing voor het Shamonda-like virus (SHAV) uitgegeven. Dit virus werd toen voor het eerst in Europa vastgesteld, hoewel het gaat om een ziekte die sinds 1965 in Nigeria bekend is. Op 2 augustus werd internationaal een waarschuwing voor het Shamonda-like virus (SHAV) uitgegeven. De ziekte kan runderen, schapen, geiten, alpaca’s en paardachtigen treffen.
Grote kans op abortussen met misvormingen
Dit virus wordt overgedragen door een vector, namelijk knutten van het geslacht Culicoides-knutten. Er is dus geen rechtstreekse overdracht van het ene dier op het andere. “De ziekte heeft zich vanuit Zwitserland snel verspreid dankzij de vector, die tot vijftig kilometer per week kan afleggen.” De symptomen die bij besmette dieren worden waargenomen, zijn een combinatie van koorts (meer dan veertig graden Celsius) die één tot twee dagen aanhoudt, een plotse daling van de melkproductie, een verminderde activiteit en diarree. Deze ziekte-episodes duren in de meeste getroffen bedrijven vaak 14 tot 21 dagen.
Daarnaast kunnen bij pasgeboren dieren aangeboren afwijkingen optreden. De ziekte kan ook abortussen veroorzaken bij drachtige vrouwelijke dieren. Bij volwassen runderen en schapen is nog geen sterfte vastgesteld. “Bij paarden zijn er daarentegen al sterfgevallen geweest, hoewel de precieze doodsoorzaak van deze dieren niet formeel aan SHAV kan worden gelinkt.” Dit RNA-orthobunyavirus, dat tot dezelfde familie behoort als het Schmallenbergvirus (SBV), is niet overdraagbaar op de mens.
Monsters nemen zodra de symptomen optreden
Bij een vermoeden is het belangrijk om zo snel mogelijk na het optreden van de symptomen monsters te nemen, omdat de viremie (de aanwezigheid van het virus in de bloedbaan) slechts korte tijd aanhoudt. “Als de test na de viremie wordt uitgevoerd, bestaat het risico op een negatief resultaat, ook al was het dier eerder besmet.” Voor dit nieuwe virus zijn momenteel noch een vaccin, noch een behandeling beschikbaar. Als een dier ziek is kan behandeling van de symptomen verlichting bieden. “Natuurlijke immuniteit zou op lange termijn bescherming kunnen bieden, zoals dat ook het geval is bij het Schmallenbergvirus”, legt Laurent Delooz van ARSIA uit.
Het is belangrijk te vermelden dat het Shamonda-like virus (SHAV) geen gereglementeerde ziekte is. Dierbewegingen zijn dus toegestaan, ook wanneer dieren positief testen. “Het is geen gereglementeerde ziekte en daarom zijn verplaatsingen en deelname aan wedstrijden toegestaan.”
Shamonda-like virus verspreidt zich snel in onze rundveestapel
Op 3 september 2026 meldt Diergezondheidszorg Vlaanderen dat er inmiddels vier vastgestelde besmettingen bij runderen in Vlaanderen zijn. In Wallonië zijn vijftien rundveebedrijven besmet geraakt. De situatie in Luxemburg is zorgwekkender, aangezien eenentwintig bedrijven en tweeënzestig runderen door de ziekte zijn getroffen. In Nederland meldde GD op 14 augustus dat op vier verschillende bedrijven bij één of meer runderen het Shamonda-like virus is vastgesteld.
Tot slot roept deze nieuwe ziekte nog heel wat vragen op. Ook blijven er veel onzekerheden bestaan. Zo moeten bijvoorbeeld de mogelijke rol van wilde fauna en de werkelijke omvang van de voor de Europese stam gevoelige diersoorten nog verder worden onderzocht. Het is daarom belangrijk waakzaam te blijven en bijzondere aandacht te besteden aan abortussen, vroeggeboorten, doodgeboorten en aangeboren afwijkingen, zowel bij runderen als bij kleine herkauwers.
Tekst en beeld: Antoine Van Houtte
