Voederhagen duiken steeds vaker op in discussies over agroforestry. Rijen struiken en bomen die niet alleen bijdragen aan biodiversiteit, maar ook als voerbron kunnen dienen. Het klinkt interessant, zeker in een tijd waarin ruwvoer en eiwit nadrukkelijk onderdeel zijn van de bedrijfsstrategie. Maar wat kun je er in de praktijk mee?
Wat leveren voederhagen op?
Het idee achter voederhagen is dat je bomen en struiken inzet als aanvullende voerbron. Blad en jonge twijgen bevatten nutriënten en kunnen, afhankelijk van het moment van oogsten en de gekozen soorten, een bijdrage leveren aan het rantsoen.
Daarnaast spelen effecten mee die minder direct zichtbaar zijn, zoals beschutting voor vee en invloed op bodem en nutriëntenkringloop. Daarmee past het concept goed binnen bedrijven die breder kijken dan alleen maximale productie per hectare.
Hoe praktisch is het op een melkveebedrijf?
In de praktijk draait het al snel om inpasbaarheid. Voederhagen vragen ruimte en die ruimte moet ergens vandaan komen. Op intensieve bedrijven met een strakke ruwvoerplanning ligt dat gevoeliger dan op extensievere bedrijven, waar vaker ruimte is voor landschapselementen.
Ook het beheer speelt mee. Een haag moet worden aangelegd, onderhouden en uiteindelijk ook benut. Dat vraagt een andere manier van kijken naar het perceel en naar arbeid op het bedrijf. Het is geen systeem dat je er zonder nadenken bij doet.
Voerkwaliteit en benutting
De waarde van voederhagen als voerbron zit niet alleen in wat er groeit, maar vooral in hoe en wanneer je het benut. Blad en twijgen verschillen sterk in samenstelling, afhankelijk van de soort en het groeistadium. Dat maakt het minder voorspelbaar dan gras of mais.
In de praktijk betekent dit dat voederhagen vooral een aanvullende rol spelen. Ze kunnen bijdragen aan variatie in het rantsoen en benutting van eigen eiwit, maar vragen wel om kennis en aandacht om er daadwerkelijk rendement uit te halen.
Kans of niche?
Voederhagen sluiten aan bij een bredere ontwikkeling richting meer robuuste en kringloopgerichte bedrijven. Ze kunnen helpen om systemen weerbaarder te maken en meerdere functies te combineren op één perceel.
Tegelijk blijft het voor veel melkveehouders zoeken naar de balans tussen opbrengst en extra complexiteit. De meerwaarde zit vooral bij bedrijven die al bewust kiezen voor extensivering of verbreding. Voor wie vooral stuurt op maximale productie per hectare, zal de stap minder snel vanzelfsprekend zijn.
Bron: Groen Kennisnet
Bewerking: Onze redactie
