Ondanks een duidelijke kwaliteitsverbetering in de afgelopen jaren blijft de drinkwaterkwaliteit op melkveebedrijven in Nederland voor verbetering vatbaar. Uit de resultaten van de Drinkbakcheck van Royal GD blijkt dat maar liefst 44 procent van de onderzochte watermonsters het afgelopen jaar een ‘matig’ of zelfs ‘afwijkend’ oordeel kreeg op bacteriële verontreiniging. Dit kan ten koste gaan van de productie en de diergezondheid.
“De trend is positief, maar we zijn er nog lang niet”, zegt Jeroen Koks, businessmanager Water bij Royal GD. “Over de afgelopen vijf jaar zien we de kwaliteit van het veedrinkwater verbeteren. Maar nog steeds is er op bijna de helft van de bedrijven ruimte voor verbetering. We checken drinkwater op verontreiniging en de mate van aanwezigheid van bepaalde stoffen. Scores kunnen goed, matig of afwijkend zijn.”
44 procent scoort niet goed
Als het gaat om bacteriële verontreiniging, ziet Koks dat 56 procent goed scoort, 29 procent matig en 15 procent afwijkend. “Scoor je matig, dan is de kans groot dat de waterkwaliteit je liters melk kost. Een koe die onnodig veel slechte bacteriën binnenkrijgt, verspilt namelijk energie aan het opruimen ervan. Energie die bedoeld is voor melkproductie. En bij een afwijkende score is er zelfs direct risico voor de gezondheid van de koeien.”
Een koe heeft voor elke liter melk ongeveer vier liter water nodig. “Als een koe vijf procent minder drinkt omdat het water niet goed smaakt, kost dat direct productie. En dat is volledig te voorkomen”, legt GD-buitendienstmedewerker Marion Veldman uit. “Minder smakelijk water betekent automatisch minder wateropname – en daarmee minder voeropname en dus minder melk”, benadrukt ze.
GD adviseert te testen
Royal GD adviseert veehouders om het drinkwater regelmatig te controleren, dit kan bijvoorbeeld door de Drinkbakcheck uit te voeren en de uitslag samen met de dierenarts of voeradviseur te bespreken. “Met relatief kleine ingrepen is grote winst te behalen”, aldus Koks. “Goed drinkwater is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor gezonde, productieve koeien.”
Eenvoudige verbeteringen mogelijk
Naast de Drinkbakcheck kunnen veehouders ook zelf veel signalen oppikken over de kwaliteit van veedrinkwater. De eenvoudige ‘drinkglastest’ is volgens GD een goede graadmeter: neem een glas water uit de bak, bekijk het, ruik eraan en proef het. Is het niet smakelijk voor de veehouder, dan is het dat ook niet voor de koe.
Het controleren van het systeem tussen bron en drinkbak levert vaak al winst op. Doorhangende leidingen, dode hoeken of onvoldoende reiniging van drinkbakken blijken regelmatig boosdoeners. “Maar bovenal begint het met kijken naar de koe”, zegt Veldman. “Drinkt ze gulzig of lepelt ze aarzelend? Het drinkgedrag vertelt vaak al of er iets mis kan zijn.”
Tabel 1. Bacteriële verontreiniging in drinkwatermonsters door de jaren heen.
| Bacteriële verontreiniging | |||
| Jaar | Goed (<10.000) | Matig (≥10.000 & ≤100.000) | Afwijkend (>100.000) |
| 2021 | 40% | 34% | 26% |
| 2022 | 40% | 30% | 30% |
| 2023 | 42% | 37% | 21% |
| 2024 | 47% | 32% | 21% |
| 2025 | 56% | 29% | 15% |
Tekst: Gerben Hofman
