Een biologisch bestrijdingsmiddel tegen East Coast Fever en andere door teken overgedragen dierziektes in Afrika is nog geen alternatief voor chemische bestrijdingsmiddelen, maar kan dat mogelijk wel worden. Dat stellen onderzoekers van ICIPE en WUR in twee wetenschappelijke artikelen. Ze onderzochten de werking van een schimmel-isolaat dat ziekmakende teken bestrijdt.
Onderzoeksinstituut ICIPE in Kenia heeft een schimmel-isolaat ontwikkeld dat aantoonbaar werkt tegen meerdere tekensoorten in het laboratorium. Alleen was er nog weinig kwantitatief inzicht in welke mate de schimmel de overdracht van de dierziekte in de praktijk beïnvloedt.
Schimmel na verloop van tijd succesvol
De eerste studie, een veldstudie waarin de werking van de schimmel is vergeleken met een chemisch bestrijdingsmiddel en controlegroep, is niet hoopgevend. Het chemische middel doodde de meeste teken op de huid van runderen. Hoewel de schimmel de teken wel doodde, raakten de runderen toch besmet met de dierziekte.
Hoe dit kwam, werd onderzocht in een tweede studie, die deze maand in Ticks and Tick-borne Diseases verscheen. Deze modelstudie wijst uit dat de schimmel wel degelijk effectief kan zijn. De teken gaan niet gelijk dood door de schimmel, dat duurt een aantal weken. Voor die tijd kan de teek de runderen infecteren, maar de schimmel zorgt er wel voor dat de populatie teken op termijn afneemt en dat besmette teken de ziekte niet verder door kunnen geven. Daarmee verspreidt de dierziekte zich minder efficiënt en worden op termijn minder dieren ziek.
Onder voorwaarden effectief
Daarom kan het schimmel-isolaat onder voorwaarden een rol spelen in de dierziektebestrijding, stellen de onderzoekers. Als eerste zijn veel behandelingen met de schimmel nodig om bij alle veehouders de tekenpopulatie te verkleinen. Ten tweede zijn efficiënte spuittechnieken en betere coatings nodig, zodat het middel langer op de koeienhuid blijft zitten. Ten derde is kennisoverdracht nodig naar de Afrikaanse veehouders. Die hebben nu meer vertrouwen in chemische middelen, waarbij de teken gelijk doodgaan, dan in de schimmel, waarbij de teken nog een tijdje blijven leven. Een alternatief voor de chemische middelen is wenselijk, omdat die middelen de koeien en het milieu aantasten en in melk en vleesproducten belanden.
De studie is uitgevoerd door onderzoekers van ICIPE, het International Centre of Insect Physiology and Ecology in Kenia, in samenwerking met twee Wageningse leerstoelgroepen: Epidemiologie van infectieziekten en Entomologie. Hoofdauteur Joseph Wanganga Oundo, werkzaam bij ICIPE, is gepromoveerd bij deze leerstoelgroepen.
Ze onderzochten hoe het schimmel-isolaat de overdracht van East Coast Fever in rundveepopulaties beïnvloedt. East Coast Fever is een veel voorkomende dierziekte in Oost-Afrika die bij koeien leidt tot koorts, opgezwollen lymfeklieren en de dood. De ziekte wordt veroorzaakt door een parasiet die wordt verspreid door teken.
Het schimmel-isolaat wordt, naar aanleiding van dit onderzoek, verder ontwikkeld bij RealIPM Ltd, een bedrijf dat biologische bestrijdingsmiddelen ontwikkelt in Kenia. Dit bedrijf wil onder andere de levensvatbaarheid van de schimmelsporen verhogen, zowel voor als na toediening, om het middel effectiever te maken.
Bron: WUR
